Cảm nghĩ của em về đoạn trích Trao duyên

Đánh giá bài viết

Đề bài: Cảm nghĩ của em về đoạn trích Trao duyên

Bài làm

Loading...

“Trao duyên” là một trong những trích đoạn tiêu biểu của “Truyện Kiều”. Với “Trao duyên”, Nguyễn Du đã khắc họa thành công bi kịch đầu đời của nàng Kiều khi phải đánh mất tình yêu đầu của mình.

Đoạn trích “Trao duyên” nằm từ câu 723 đến câu 756 trong tác phẩm. Sau khi Thúy Kiều và Kim Trọng tự do đính ước, Kim Trọng về quê chịu tang chú thì gia đình Thúy Kiều lại mắc phải án oan, cha và em bị bắt giam. Thúy Kiều đành phải bán mình cứu cha và em. Sau khi thu xếp xong xuôi, nàng thức trắng đêm nghĩ về thân phận và tình yêu của mình với Kim Trọng. Nàng quyết định trao duyên cho Thúy Vân. Mười hai câu thơ đầu của đoạn trích là lời thuyết phục của Thúy Kiều với Thúy Vân, để Vân nhận lời, thay Thúy Kiều trả nghĩa cho chàng Kim.

“Cậy em em có chịu lời

Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa”

Trước hết, Kiều mở lời trao duyên với Vân bằng những từ ngữ rất đặc biệt như: “cậy, chịu”. Chúng ta thấy rằng có những từ ngữ gần nghĩa với “cậy, chịu” như “nhờ, nhận”, nhưng lại không thể thay thế. Bởi lẽ: nếu “nhờ” chỉ là sự nhờ vả, giúp đỡ thông thường thì “cậy” lại có cả sự trông mong, tin tưởng. Nếu “nhận” chỉ sự tự nguyện thì “chịu” lại mang cả hàm ý bắt buộc, nài ép. Qua đó, thể hiện sự tinh tế trong cách lựa chọn từ ngữ của Nguyễn Du.

Không chỉ thế, Thúy Kiều còn có hai hành động rất bất thường là: “lạy, thưa”. Những hành động, từ ngữ của Thúy Kiều cho thấy thái độ khiêm nhường, nhún mình của nàng với Thúy Vân. Điều này thật trái với những chuẩn mực của xã hội phong kiến, vì chị đâu cần “lạy thưa” với em. Nhưng Thúy Kiều ý thức được rằng: “trao duyên” là chuyện vô cùng hệ trọng và nhạy cảm. Nó liên quan trực tiếp đến hạnh phúc cả đời của Thúy Vân. Còn nhạy cảm vì đây là tình yêu đôi lứa, mà tình cảm nam nữ thì đâu thể chia sẻ, dù đó có là chị em ruột thịt. Kiều hiểu được rằng, mình đang đặt em vào tình thế “tình chị duyên em” vô cùng khó xử. Vì vậy, trong lời lẽ của nàng có cả sự khẩn khoản, rào đón. Ở những câu thơ tiếp theo, Thúy Kiều tiếp tục giãi bày hoàn cảnh của mình với Thúy Vân:

“Giữa đường đứt gánh tương tư

Keo loan chắp mối tơ thừa mặc em

Kể từ khi gặp chàng Kim

Khi ngày quạt ước khi đêm chén thề

Sự đâu sóng gió bất kì

Hiếu tình khôn lẽ hai bề vẹn hai"

Thông qua những hình ảnh: “đứt gánh tương tư”, “sóng gió bất kì”, Thúy Kiều đang giãi bày cho Thúy Vân nghe về mối tình đứng trước bờ vực tan vỡ mình. Chính vì thế, điển tích “keo loan” và hình ảnh “tơ thừa” xuất hiện thể hiện mong muốn của Thúy Kiều. Nàng muốn Thúy Vân là người thay mình chắp nối lại mối duyên với chàng Kim. Đặc biệt, từ “mặc em” mang theo sự phó thác và nài ép của Thúy Kiều với Thúy Vân.

Cảm nghĩ của em về đoạn trích Trao duyên

Cảm nghĩ của em về đoạn trích Trao duyên

Tiếp theo đó, Thúy Kiều nhấn mạnh tình cảm của nàng và Kim Trọng. Đó không phải là thứ tình cảm hời hợt, thoáng qua mà vô cùng thiêng liêng, gắn bó. Hình ảnh “quạt ước”, “chén thề” gợi nhắc những kỉ niệm của họ khi xưa. Họ cùng nhau trao quạt thề hẹn trăm năm và uống chén rượu thề nguyền chung thủy. Chính vì thế, Thúy Kiều khi không đủ khả năng để gìn giữ tình cảm đó, nàng mới trao duyên cho em. Suy cho cùng, “trao duyên” cũng chỉ vì Thúy Kiều không muốn phụ lòng Kim Trọng. Tình yêu của nàng và chàng Kim gắn bó, tha thiết là thế nhưng lại gặp phải sự tan vỡ đột ngột. Kiều lí giải cho Vân hiểu sự tan vỡ ấy cũng chỉ vì cha và em nay đã bị bắt vào ngục, dù từng thề nguyền, ước hẹn với Kim Trọng nhưng Thúy Kiều không thể bỏ mặc làm ngơ trước khó khăn của gia đình. Khi nàng quyết định bán mình cứu cha và em cũng là lúc nàng biết mình phải từ bỏ mối tình sâu đậm với chàng Kim. Giữa chữ “hiếu” và chữ “tình” không thể làm tròn cũng vì lẽ đó. Đâu chỉ có thể, ở những câu thơ tiếp theo, Thúy Kiều còn giải thích cho Vân hiểu tại sao nàng lại trao duyên cho em mà không phải người khác:

“Ngày xuân em hãy còn dài

Xót tình máu mủ thay lời nước non

Chị dù thịt nát xương mòn

Ngậm cười chín suối hãy còn thơm”

“Ngày xuân” ẩn dụ cho tuổi trẻ, tuổi xuân của Vân. Hóa ra, lí do đầu tiên chính là vì Thúy Vân còn cả tuổi trẻ, cả tương lai phía trước. Vân đủ điều kiện và thời gian để chăm sóc Kim Trọng thay cho Kiều. Lí do thứ hai thể hiện ra hình ảnh “tình máu mủ”. Thúy Kiều đã khéo léo nhấn mạnh đến tình cảm ruột thịt, tình chị em giữa Vân và Kiều. Thúy Vân là em ruột của Thúy Kiều, là người duy nhất Thúy Kiều có thể tin tưởng để “trao duyên”. Cũng chính vì họ là chị em ruột, nên Thúy Vân sẽ hiểu được hoàn cảnh bất đắc dĩ của Thúy Kiều. Ở hai câu cuối của đoạn, Thúy Kiều đã đem cả cái chết để thuyết phục Thúy Vân. Những thành ngữ “thịt nát xương mòn”, “ngậm cười chín suối” được nhắc đến để thể hiện tâm nguyện của Thúy Kiều. Chỉ cần Thúy Vân nhận lời, Thúy Kiều dù có chết cũng yên lòng. Với tất cả sự thuyết phục thấu tình đạt lí như vậy của Kiều, Thúy Vân đã nhận lời thay Kiều trả nghĩa cho Kim Trọng.

Ở 14 câu thơ tiếp theo, Thúy Kiều đã dặn dò và trao kỉ vật cho em. Rất nhiều những kỉ vật gắn bó với tình yêu của Kim Kiều phải trao đi: “phím đàn, mảnh hương nguyền”. Dù đau đớn nhưng Kiều vẫn phải chấp nhận. Không chỉ vậy, khi trao những kỉ vật ấy, Kiều còn dặn dò em, những lời dặn dò này bỗng trở thành lời ủy thác. Kiều biết mình khi từ bỏ tình yêu cũng là khi nàng “sống không bằng chết”. Dù không muốn nhưng Kiều cũng chẳng còn cách nào khác. Tình yêu bị trao đi, Kiều đau đớn tuyệt vọng. Lúc này, lí trí của nàng đã xen lẫn tình cảm.

Ở những câu thơ cuối đoạn, lí trí của nàng hoàn toàn bị tình cảm lấn át. Kiều nghĩ đến những điều bất hạnh khi nàng phải rời xa gia đình và rời xa tình yêu của mình. Một loạt những hình ảnh gợi nhắc về tình yêu tan vỡ càng khắc sâu vào nỗi đau, bi kịch của nàng: “Trâm gãy gương tan, phận bạc như vôi, nước chảy hoa trôi”. Đặc biệt, hai lần gọi Kim Trọng chính là lời cuối tuyệt vọng của Kiều. Nàng đau xót nhớ về tình yêu và cũng biết rằng mình đã mất đi nó mãi mãi.

Khép đoạn trích “Trao duyên” trong kiệt tác “Truyện Kiều”, người đọc càng thêm cảm thương cho số phận tài hoa bạc mệnh của Thúy Kiều và cảm thông trước tấm lòng nhân đạo sâu sắc của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du.

Nhẫn Đông

Loading...
DMCA.com Protection Status